16 czerwiec 2010

Obama nie jest cudotwórcą: nie może zatkać wycieku ropy. Zresztą: to obowiązek BP. Rząd – zgodnie z amerykańskim prawem – może tylko walczyć ze skutkami, a nie samym wyciekiem.
Prezydent jednak od początku tego kryzysu reagował źle. Najpierw – nie reagował w ogóle. Później, gdy sytuacja pogarszała się z godziny na godzinę, Obama ciągle wypowiadał się w sposób wywarzony, a później – bojowniczy („skopiemy tyłki winnym”).
Nie poleciał natychmiast w miejsce katastrofy. Oczywiście – niewiele by tam zdziałał, ale liczy się przecież przekaz medialny.

I właśnie na tym polega prezydencki problem: pragmatyka Białego Domu wymaga jednego: legislacyjnego uporządkowania sektora naftowego, a kreowanie obrazu – czegoś zupełnie przeciwnego  - sfotografowania w kaloszach.
Pierwsze przemówienie Obamy z Gabinetu Owalnego było bardziej przemówieniem polityka niż przywódcy narodu w kryzysie. Czy na ten wydźwięk miała wpływ krytyka ze strony liberalnych mediów, że Barack Obama jest nie dość lewicowy i coraz bardziej zawodzi swoich liberalnych wyborców (sztandarowy tekst ukazał się magazynie „New York Timesa”.
Także Thomas Friedman – wpływowy publicysta tego dziennika, prywatnie – w bezpośrednim otoczeniu prezydenta – w ciągu ostatnich dni apelował o przekucie narodowej klęski w wielką szansę na uniezależnienie Stanów Zjednoczonych od paliw tradycyjnych, z ropą naftową na czele. Katastrofa w Zatoce Meksykańskiej miała stać się, zdaniem Friedmana, impulsem do reform i wprowadzania zmian w gospodarce energetycznej USA.

Przestawianie się na „zieloną energię” to sprawa ważna – prawdziwe wyzwanie rozwojowe. Cały problem w tym, że powinno to zostać uzgodnione w dobie ogólnonarodowej debaty – mimo wszystko. Mimo tego, że wiemy, jak wyglądała taka „debata” przy reformie służby zdrowia – zamiast merytorycznej rozmowy były oskarżenia o komunizm i pyskówka.
O ile jednak każdy z Amerykanów jakoś rozumie problemy z kosztami służby zdrowia (nawet jeśli sam ma ubezpieczenie), to niewiele osób potrafi wymienić i wyjaśnić powody, które miałyby skłonić rząd do szerszej aktywności w zakresie tworzenia „zielonej energii’, ani określić potencjalnych przyszłych korzyści.

Oratorską maestrią nie przekona się ludzi do tego, o czym nie mają pojęcia: a tutaj – podskórnie nawet – czuć kwestię ekonomiczną, a nie światopoglądową (jak w przypadku służby zdrowia).
Na pewno jednak odwoływanie się do dalekowzrocznych haseł w tonie i duchu kampanii, a nie prezydentury, nie jest sposobem na wprowadzanie długotrwałych, wymagających reform. W tego typu sprawach Amerykanie są do bólu pragmatyczni. Chcą konkretów, rozwiązać, a nie górnolotnych deklaracji.

Apokaliptyczna retoryka („modlimy się o odwagę”) i porównanie reformy energetycznej do krucjaty, to wzbudzanie niepokoju akurat wtedy, gdy powinno się go koić.
Barack Obama podczas kryzysu związanego z wyciekiem ropy przeszedł z jednej skrajności w skrajność: z „no drama Obama” z początku kryzysu, stał się prezydentem –wojownikiem. Chociaż wygrał wybory właśnie dzięki sprzeciwianiu się wojnie.