Szwecja: Minister obrony narodowej podał się do dymisji

• arabia saudyjska
• szwecja

W czwartek (29 marca) szwedzki Minister Obrony Narodowej Sten Tolgfors ogłosił, że na własne życzenie odchodzi ze stanowiska. Decyzję uzasadnił wypaleniem zawodowym i przemęczeniem związanym z pracą w ministerstwie. Jest to pierwsza dymisja w związku z ujawnioną przez Sveriges Radio aferą zbrojeniową. Sprawa zatacza coraz szersze kręgi oraz dosięga ludzi z najwyższych szczebli władzy. Na początku marca szwedzkie radio publiczne podało informację o tajnych planach rządowej Agencji Badań nad Obronnością (Totalförsvarets Forskningsinstitut, FOI) wyposażania Arabii Saudyjskiej m.in. w pociski i torpedy oraz zbudowania fabryki rakiet przeciwczołgowych (tzw. projekt Simoom). Po kilku tygodniach wzajemnych oskarżeń okazało się, że zarówno szwedzkie Ministerstwo Obrony Narodowej jak i premier doskonale wiedzieli o planach i zakresie współpracy.

Co prawda szwedzkie prawo nie zabrania współpracy zbrojeniowej z Arabią Saudyjską, jednak jej tajność wzbudziła oburzenie opinii publicznej. Na dodatek dzień przed rezygnacją ministra media podały informację, że przedstawiciel FOI prosił o nie rejestrowanie dokumentów związanych z umową szwedzko-arabską, by „chronić Tolgforsa”.

Największe kontrowersje dotyczą samej Arabii Saudyjskiej, wiodącej niechlubny prym wśród krajów nie przestrzegających praw i wolności obywatelskich. Szwecja z kolei jest jednym z największych dawców pomocy rozwojowej i państw najbardziej aktywnych na rzecz praw człowieka. Dlatego zaawansowana współpraca zbrojeniowa z Rijadem jest znaczną rysą na wizerunku „moralnego mocarstwa”.

Politolog Ulf Bjereld twierdzi, że Tolgfors stał się „...zbytnim ciężarem dla rządu. Dymisja może stać się ulgą zarówno dla samego ministra jak i premiera”. Innego zdania jest opozycja, która zaznacza, że dla niej sprawa współpracy militarnej z dyktaturą wcale nie kończy się na dymisji Tolgforsa. To premier Reinfeldt powinien ponieść odpowiedzialność polityczną za działania swojego rządu. Z kolei Partia Zielonych domaga się śledztwa w sprawie umowy.

Tolgfors pozostanie posłem do Riksdagu. Obowiązki ministra obrony tymczasowo przejmie minister infrastruktury, Catharina Elmsäter-Svärd.

Od początku ujawnienia afery, koalicja rządząca (Alliansen) straciła w sondażach ponad 5,5%. W najnowszym badaniu instytutu opinii społecznej IPSOS, obecny rząd mógłby liczyć na 44,1% głosów, przy czym na socjaldemokratyczną opozycję zagłosowałoby 50,6% wyborców. Badanie zostało przeprowadzone w dniach 8-27 marca 2012 roku.

Według Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI), Szwecja zajmuje dziesiąte miejsce na świecie pod względem wielkości eksportu broni i odpowiada za 2 proc. światowego handlu bronią.

Źródła: Dagens Nyheter, Aftonbladet, bbc.co.uk, thelocal.se