Wielka Brytania: dymisja Spikera Izby Gmin

Michael Martin zrezygnował we wtorek (19.05) z piastowanego od 2000r. stanowiska Spikera Izby Gmin. Przyczyną były kolejne doniesienia prasowe dotyczące pokrywania wydatków brytyjskich parlamentarzystów z kasy skarbu państwa, które doprowadziły do wybuchu  jednego z największych skandali w historii brytyjskiego parlamentaryzmu.

 

W czwartek 08.05 londyński dziennik „Daily Telegraph” rozpoczął serię artukułów o kolejnych przypadkach pokrywania z kasy państwa prywatnych zakupów członków Izby Gmin. Posłowie od 2004 roku refundowali sobie z pieniędzy podatników najróżniejsze wydatki.

Ministrowie finansów - Alistair Darling, transportu - Geoff Hoon oraz minister ds. społeczności i samorządów lokalnych - Hazel Blears na koszt podatników wyposażyli swoje mieszkania. Zgłaszali przeniesienie swojego drugiego domu do okręgu wyborczego (co umożliwiło im pobieranie dodatków w wysokości tysięcy funtów), sami zaś mieszkali za darmo w rządowych rezydencjach a przy okazji wynajmowali lokatorom swoje mieszkania w Londynie ( tzw. ‘flipping’).

Margaret Beckett, minister stanu ds. budownictwa i planowania, uzyskała 72 tys. funtów na pokrycie swojej fikcyjnej hipoteki na drugi dom. Domagała się także zwrotu 600 funtów za zakup kwiatów doniczkowych i koszy. Lord Mandelson, minister biznesu, przedsiębiorstw i reformy regulacyjnej, na tydzień przed zrzeczeniem się mandatu, zrefundował sobie prace ogrodowe w rezydencji w Hartlepool, które rzekomo kosztowały go 3 tys. funtów. John Prescott, były wicepremier, pomimo ogłoszenia w kwietniu 2008 r. iż cierpi na bulimię, nie miał problemów z otrzymaniem najwyższego możliwego dodatku na jedzenie, w wysokości 4 800 funtów rocznie.

Chciwość parlamentarzystów nie znała granic - Michael Ancram (Partia Konserwatywna) wystąpił o zwrot 400 funtów za usunięcie mchu ze swojego domu, jeden z Liberalnych Demokratów chciał odzyskać 42 pensy wydane na mleko a inny - 5 pensów wydanych na papierową torbę.

Oskarżenia posypały się w stronę niemal wszystkich członków gabinetu, w tym samego premiera Gordona Browna, który również skorzystał z ‘flippingu’ co umożliwiło mu dalsze pobieranie dodatku na mieszkanie.

Póki co największą ofiarą tego skandalu jest Spiker Izby Gmin - Michael Martin. Zarzucano mu blokowanie reformy mającej na celu uczynienie procesu refundowania poselskich wydatków bardziej przejrzystym oraz sprzeciw wobec publikacji sensacyjnych doniesień prasy. Parlamentarzyści największych partii w parlamencie, po konsultacjach z prawnikami partyjnymi, rozpoczęli procedurę odwołania ze stanowiska Martina, jednak ten ich ubiegł.

W krótkim oświadczeniu wydanym we wtorek stwierdził: „Aby mogła być zachowana jedność, postanowiłem, że zrezygnuję z funkcji spikera w niedzielę, 21 czerwca.” Jego następca zostanie wybrany następnego dnia - 22 czerwca. „To wszystko co mam do powiedzenia” - zakończył Martin.

Po raz ostatni Spiker Izby Gmin został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska w 1695r. Sir John Trevor - pełniący wówczas ten urząd - został przyłapany na przyjęciu łapówki w wysokości tysiąca gwinei (1,7 mln dzisiejszych funtów).

Spiker Izby Gmin (ang. Speaker of the House of Commons) jest najbardziej nobilitowanym urzędem w Parlamencie brytyjskim. Przewodniczy obradom izby niższej brytyjskiego Parlamentu (udziela głosu, ma prawo wyproszenia deputowanego z sali, przeprowadza głosowania), rozpisuje wybory uzupełniające w przypadku wygaśnięcia mandatu zaś w sytuacjach nadzwyczajnych może zwołać sesję pomimo wakacji parlamentarnych. Spiker jest wybierany na pierwszym posiedzeniu po wyborach i pełni tę funkcję dopóki sam z niej nie zrezygnuje, bądź zostanie odwołany. W trakcie wyborach, w okręgu spikera partie nie wystawiają kontrkandydata.

Po ustąpieniu z funkcji spiker otrzymuje dożywotni tytuł szlachecki i miejsce w Izbie Lordów.

 

Źródła: telegraph.co.uk, wikipedia, gazeta.pl,