Raport PSZ: 25 lat zjednoczonych Niemiec


03 październik 2015
A A A

3 października 1990 roku ostatecznie dokonało się dzieło zjednoczenia Niemiec. Tereny byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej zostały przyłączone do Republiki Federalnej Niemiec. Z wewnątrzniemieckiego punktu widzenia rozpoczął się trudny proces transformacji społeczno-gospodarczej w nowych landach wschodnich, który mimo ogromnych nakładów do dzisiaj nie został w pełni ukończony. Zjednoczenie Niemiec miało szereg konsekwencji natury międzynarodowej. „Przesunięte” do środka kontynentu państwo, uwolnione od związanych z powojennymi ustaleniami ograniczeń suwerenności, zaczęło odgrywać coraz ważniejszą rolę i kształtować swoją politykę w o wiele bardziej samodzielny sposób, nacechowany troską o własne interesy narodowe. W konsekwencji przez ostatnie dwudziestopięciolecie byliśmy świadkami niespotykanego przed 1990 rokiem zbliżenia niemiecko-rosyjskiego oraz równie niespotykanego kryzysu w relacjach RFN-USA. Rola Niemiec w Unii Europejskiej, szczególnie wskutek kryzysu strefy euro, wzrosła na tyle, że do debaty publicznej na stałe weszło określenie „hegemon”, a niektórzy komentatorzy mówią nawet o „niemieckiej Europie”. Ostatnie 25 lat to także wyjątkowy okres w historii trudnego sąsiedztwa polsko-niemieckiego. Mimo licznych zadrażnień, głównie na tle historycznym, stosunki na linii Warszawa-Berlin uległy daleko idącej poprawie, a wskutek akcesji Polski do UE i NATO staliśmy się bliskimi sojusznikami i partnerami. W kontekście ostatniego europejskiego kryzysu migracyjnego ważnym zagadnieniem jest wieloletnia polityka Berlina odnośnie do uchodźców i imigrantów.  

Wszystkie wymienione tematy zostały poruszone w niniejszym raporcie, który oddajemy w Wasze – drodzy czytelnicy – ręce. Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z poszczególnymi artykułami oraz wywiadem z prof. Krzysztofem Malinowskim z Instytutu Zachodniego:

Źródło: Flickr.com/Karl Ludwig Pogemann„Europejskie Niemcy w niemieckiej Europie – wzrost roli zjednoczonych Niemiec w UE”

Problem zjednoczonych Niemiec budził w Europie ogromne emocje już na przełomie lat 80. i 90. Obawiano się, czy gospodarcza potęga w centrum kontynentu nie będzie dążyć do dominacji w Europie, czy pozostanie wierna zachodniej opcji w polityce zagranicznej. Powstanie UE oraz nowej waluty miały nową potęgę ograniczyć i ściślej powiązać więzami europejskimi. Ostatni kryzys gospodarczy, a zwłaszcza ten w strefie euro, ujawnił, jak silne są obecnie Niemcy w Europie, a nawet, że „Europa staje się niemiecka” – pisze Michał Kędzierski.

Źródło: Wikipedia Commons„Wymagające sąsiedztwo. Relacje polsko-niemieckie po 1990 roku”

Ćwierćwiecze istnienia zjednoczonych Niemiec jest dobrą okazją do refleksji nad stosunkami Polski z jej zachodnim sąsiadem. Dyplomacja pomiędzy obydwoma krajami od dziesięcioleci nie należała do najłatwiejszych w utrzymaniu, można by jednak wysnuć śmiałą teorię, że upadek muru w Berlinie przyczynił się nie tylko do zjednoczenia Niemiec, lecz także normalizacji i budowy być może najbardziej partnerskich relacji pomiędzy Polską a Niemcami w najnowszej historii Europy – pisze Anna Piwowarczyk.

Źródło: Wikipedia Commons"25 lat zjednoczonych Niemiec – wywiad z profesorem Krzysztofem Malinowskim"

3 października przypadła dwudziesta piąta rocznica zjednoczenia Niemiec. Jak w tym okresie wyglądały stosunki polsko-niemieckie? Czy Polska jest ważnym partnerem NIemiec? Jaką rolę pełnią obecnie Niemcy w Unii Europejskiej oraz jaką funkcję odgrywają w pokojowym rozwiązywaniu sporów i konfliktów międzynarodowych? Rozmowa z profesorem Krzysztofem Malinowskim z Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

Źródło: Wikipedia Commons„Nierozerwalna transatlantycka więź – stosunki RFN-USA po 1990 roku”

Stosunki niemiecko-amerykańskie należały w przeszłości i należą nadal do najbardziej istotnych dla współczesnej polityki międzynarodowej. Nie jest to układ statyczny. Na przestrzeni lat ulegały one dynamicznym zmianom, przechodząc od absolutnie niesamodzielnej i niemal bezkrytycznej wobec USA polityki Niemiec Zachodnich, do praktycznie w pełni samodzielnego kształtowania przez Berlin przestrzeni międzynarodowej, niepozbawionego mocno zaostrzającej te stosunki różnicy zdań na ważne, a często nawet najważniejsze tematy – pisze Małgorzata Sadowska.

Źródło: Wikipedia Commons„Między partnerstwem a rywalizacją. Polityka RFN wobec Rosji po zjednoczeniu Niemiec”

W latach 90. Rosja stanowiła dla Niemiec głównie źródło obaw o konsekwencje upadku władzy. Dopiero wzrost cen na ropę naftową i przyjście do władzy Putina pozwoliło na rozwinięcie skrzydeł niemiecko-rosyjskiemu „partnerstwu strategicznemu”, dla którego Berlin przymykał oczy na kremlowskie tendencje autorytarne oraz pierwsze oznaki ekspansjonizmu. Blisko trzy lata temu rozpoczął się kryzys relacji niemiecko-rosyjskich, a prawdziwe przewartościowanie nastąpiło wraz z konfliktem na Ukrainie – pisze Michał Kędzierski.

Opracowanie własne„Trudne dobrego początki. Przemiany gospodarczo-społeczne po zjednoczeniu Niemiec”

Transformacja ustrojowa, która nastąpiła po upadku reżimów komunistycznych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej na początku lat 90., dotyczyła praktycznie każdej dziedziny życia obywateli, dotychczas funkcjonujących wedle zasad wyznaczonych przez realny socjalizm. Nie da się ukryć, że przemiany społeczno-gospodarcze były najważniejszymi do wdrożenia. Przechodzenie z gospodarki socjalistycznej w kapitalistyczną, a także tworzenie się społeczeństwa obywatelskiego we wschodnich landach po 1990 roku to jedne z ważniejszych aspektów, które pozwoliły zjednoczonemu już państwu stać się obecną potęgą – pisze Anna Piwowarczyk.

 

Źródło: Wikipedia Commons„Niemcy na fali uchodźców i imigrantów”

Niemcy były i będą krajem imigranckim. Według Federalnego Urzędu Statystycznego, w ubiegłym roku u naszego zachodniego sąsiada mieszkało 16,4 mln cudzoziemców – tak dużo jak nigdy dotąd. Stanowią oni 20,3 proc. ogólnej liczby mieszkańców RFN, która wynosi obecnie ok. 81 mln. W tym roku nasz zachodni sąsiad zanotuje rekordowy napływ przybyszów z Afryki. Federalne Biuro ds. Migracji (BAMF) podało, że w do końca roku wniosek o azyl złoży nawet 800 tys. osób, czyli około czterokrotnie więcej niż do tej pory. Kanclerz Niemiec zapewniła przed kilkoma tygodniami, że prześladowani ludzie uciekający przed wojną, znajdą schronienie w Niemczech i przystąpiła do nawoływania krajów członkowskich do tego, aby solidarnie pomogli rozwiązać kryzys migracyjny, przyjmując z góry określoną liczbę uchodźców. Przybysze z Bliskiego Wschodu potraktowali słowa szefowej niemieckiego rządu niczym zaproszenie do przybycia do ziemi obiecanej i tłumnie ruszyli do RFN. Ogromny napływ imigrantów wymusił na politykach Niemiec przywrócenie kontroli na granicach. Merkel spotkała się z krytyką wielu krajów UE w tym także rodzimych polityków, obywateli i dziennikarzy – pisze Sylwia Ławrynowicz.

Zobacz także

100-lecie konferencji w Genui: lekcje z początków radzieckiej dyplomacji
Zamglona przyszłość porozumienia nuklearnego
Polityka Niemiec wobec Stanów Zjednoczonych na początku prezydentury Donalda Trumpa
Niemiecka scena polityczna na rok przed wyborami do Bundestagu




Więcej...

Zobacz także tego autora

Nowy Rok 2021: Orędzia głów państw
Amerykańskie wybory prezydenckie 2020: szanse na reelekcję Donalda Trumpa
Róg Afryki zagrożony terroryzmem
Raport PSZ: 25 lat zjednoczonych Niemiec
Opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób prawnych podmiotów powiązanych w Unii Europejskiej i Polsce