Europa całkiem bez barier

• ke
• ue
• _pe24

Dojazdy autobusem, surfowanie w internecie, oglądanie seriali telewizyjnych – dla większości z nas to czynności tak oczywiste, że nawet się nad nimi nie zastanawiamy. Jednak dla 80 mln niepełnosprawnych Europejczyków dostęp do tych możliwości jest utrudniony lub wręcz zamknięty. Dlatego Komisja Europejska przyjęła nową strategię, której zadaniem jest likwidacja takich barier. Chodzi o to, by osoby niepełnosprawne w pełni korzystały z przysługujących im praw.

W najbliższym dziesięcioleciu sytuacja osób niepełnosprawnych w Europie ma się znacząco zmienić – plany KE dotyczą m.in. wzajemnego uznawania przez Państwa Unii krajowych zaświadczeń o niepełnosprawności, propagowania normalizacji, lepszego ukierunkowanego korzystania z zamówień publicznych i przepisów o pomocy państwa.

Środki te przyniosą istotne korzyści społeczne, lecz powinny także przynieść dodatkowe korzyści europejskiej gospodarce. Mogłyby one przykładowo wzmocnić unijny rynek urządzeń i usług dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych, którego roczna wartość już szacowana jest na ponad 30 mld euro. Komisja rozważy również, czy zaproponować do 2012 r. "Europejski akt dostępności", by przyczynić się do dalszego rozwoju jednolitego rynku dostępnych produktów i usług.

- By móc w pełni uczestniczyć w naszym społeczeństwie i gospodarce osoby niepełnosprawne potrzebują łatwiejszego dostępu do budynków publicznych, transportu publicznego i usług cyfrowych – stwierdziła wiceprzewodnicząca Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa. – Bardzo skuteczną metodą osiągnięcia tego celu jest opracowanie na szczeblu europejskim norm dotyczących dostępnych towarów i usług oraz wykorzystanie zamówień publicznych do promowania dostępnych budynków publicznych. Podobne środki okazały się sukcesem w wymiarze społecznym i gospodarczym w Stanach Zjednoczonych. Musimy również dopilnować, by osoby niepełnosprawne nie napotykały na dodatkowe bariery przy przekraczaniu granic: osoba o uznanej niepełnosprawności, która zdecyduje się przenieść do innego państwa, powinna mieć możliwość korzystania z tych samych uprawnień co w państwie pochodzenia, takich jak bezpłatny lub tańszy transport publiczny. Moim celem jest zapewnienie prawdziwej «Europy bez barier» do 2020 r.

Jeden na sześciu mieszkańców Unii Europejskiej – czyli ok. 80 mln osób – posiada średni lub ciężki stopień niepełnosprawności. Ponad jedna trzecia osób w wieku przekraczającym 75 lat ma niepełnosprawność ograniczającą je w jakimś zakresie. Liczby te mają jeszcze wzrosnąć wraz ze stopniowym starzeniem się ludności UE. Większość z tych osób zbyt często nie ma możliwości pełnego uczestnictwa w społeczeństwie i gospodarce ze względu na fizyczne lub inne bariery, jak również dyskryminację.

Usunięcie tych barier to nie tyko zadanie społeczne, lecz także szansa na stworzenie nowych możliwości rynkowych. Analiza wykonana przez Royal National Institute of the Blind ze Wielkiej Brytanii wykazała, że 35 000 funtów zainwestowane przez sieć supermarketów w dostosowanie ich strony internetowej do potrzeb osób niepełnosprawnych przyniosła dodatkowy przychód w wysokości ponad 13 mln funtów rocznie. Z kolei analiza przeprowadzona w Niemczech wykazała, że bardziej dostępna infrastruktura zachęciłaby osoby niepełnosprawne do odbywania większej ilości podróży, zwiększając obroty niemieckiego sektora turystycznego o wartość od 620 mln do 1,9 mld euro.

W tym kontekście, nowa strategia KE stanowi odnowienie zobowiązania UE do poprawy sytuacji niepełnosprawnych Europejczyków.Stanowi ona uzupełnienie i wsparcie działań prowadzonych przez państwa członkowskie, na których spoczywa główna odpowiedzialność za polityki w zakresie niepełnosprawności.

Strategia UE koncentruje się na wzmocnieniu pozycji osób niepełnosprawnych, by mogły one korzystać z przysługujących im praw na równi z innymi, oraz na usunięciu barier utrudniających życie codzienne. Główne działania to:

• Inicjatywa w zakresie dostępności: rozważenie w jaki sposób za pomocą normalizacji, zamówień publicznych lub przepisów o pomocy państwa zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do wszystkich towarów i usług, rozwijając równocześnie unijny rynek urządzeń przystosowanych do potrzeb takich osób („Europejski akt dostępności”). Oczekuje się znacznego wzrostu tego rynku w najbliższych latach, tak jak nastąpiło to w Stanach Zjednoczonych;
• Udział: dopilnowanie, by osoby niepełnosprawne i ich rodziny korzystały z praw obywateli UE na równych zasadach, poprzez wzajemne uznawanie zaświadczeń o niepełnosprawności oraz związanych z nimi uprawnień; ułatwienie wykorzystanie języka migowego i Braille`a przy korzystaniu z praw wyborczych przysługujących obywatelom UE lub w kontaktach z instytucjami UE; propagowanie dostępnego formatu stron internetowych oraz dzieł objętych prawami autorskimi, takich jak książki;
• Finansowanie: zagwarantowanie, by unijne programy i finansowanie w dziedzinach polityki istotnych dla osób niepełnosprawnych były wykorzystywane do promowania przyzwoitych warunków pracy dla zawodowych i nieformalnych opiekunów oraz opracowanie systemów indywidualnego wsparcia;
• Lepsza współpraca między państwami członkowskimi (za pośrednictwem Grupy Wysokiego Szczebla ds. Niepełnosprawności) oraz społeczeństwem obywatelskim: zapewnienie forum umożliwiającego wymianę danych oraz koordynację polityki, w szczególności w zakresie przenoszalności praw, takich jak prawo do indywidualnej opieki;
• Pogłębianie świadomości: pogłębianie powszechnej świadomości w zakresie niepełnosprawności i dostępności, np. poprzez przyznawanie europejskich nagród „dostępnym” miastom;
• Gromadzenie danych i monitorowanie: zwiększenie wiedzy na temat sytuacji osób niepełnosprawnych w Europie oraz barier, z którymi borykają się w życiu codziennym, przy równoczesnym ustaleniu i propagowaniu udanych struktur wsparcia wprowadzonych przez państwa członkowskie na szczeblu krajowym;

Strategia ta obejmuje wykaz konkretnych działań oraz harmonogram. Komisja będzie regularnie przedstawiać sprawozdania z osiągnięć w realizacji planu oraz postępów w realizacji jej zobowiązań wynikających z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, podpisanej przez Komisję.

Kontekst

Karta praw podstawowych UE stanowi, że „Unia uznaje i szanuje prawo osób niepełnosprawnych do korzystania ze środków mających zapewnić im samodzielność, integrację społeczną i zawodową oraz udział w życiu społeczności”. Poza tym UE i jej 27 państw członkowskich zobowiązały się już do stworzenia Europy bez barier, podpisując Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych.

Dzisiejsza unijna strategia w zakresie niepełnosprawności określa działania, które UE ma podjąć w ramach strategii Europa 2020 (IP/10/225), jak również działania zaproponowane w unijnym sprawozdaniu dotyczącym obywatelstwa UE za rok 2010 (IP/10/1390).

Dalsze informacje

„Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010-2020: Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier” oraz dokumenty uzupełniające dostępne są pod adresem: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=933&furtherNews=yes

Strona internetowa wiceprzewodniczącej Viviane Reding, komisarz ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm

MEMO/10/578