Portal Spraw Zagranicznych psz.pl




Portal Spraw Zagranicznych psz.pl

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies

Akceptuję
Podcast Spraw Zagranicznych: 30 lat niepodległej Ukrainy [odc. 2]
Podcast Spraw Zagranicznych: Jak Ukraina reaguje na kryzys na polsko-białoruskiej granicy?
Nowe spojrzenie na koncepcję Trójmorza
Kryzys energetyczny w Europie – czy Rosja jest jedynym ratunkiem?

Reklama

Strefa wiedzy

zdjecie_aktualnosci
Podcast Spraw Zagranicznych: 30 lat niepodleg...
...
zdjecie_aktualnosci
Podcast Spraw Zagranicznych: Jak Ukraina reag...
Jak Ukraina reaguje na kryzys na polsko-białoruskiej granicy? Czy Kijów stanie w obliczu podobnego problemu, przed którym obecnie stoi Polska? Jakie są s...
zdjecie_aktualnosci
Kryzys energetyczny w Europie – czy Rosja jes...
Kryzys energetyczny w Europie – czy Rosja jest jedynym ratunkiem? Rekordowy wzrost cen gazu ziemnego w Europie może budzić oba...
zdjecie_aktualnosci
Nowe spojrzenie na koncepcję Trójmorza
Niedawna wizyta Prezydenta RP Andrzeja Dudy w Turcji, w wyniku której podpisano kontrakt na dostawę 24 bojowych, bezzałogowych tureckich dronów Bayraktar TB2 d...
zdjecie_aktualnosci
Benjamin Netanjahu może podziękować Hamasowi...
Ostrzał ze Strefy Gazy i zamieszki na terenie Izraela spowodowały zawieszenie rozmów na temat utworzenia nowego rządu. To dobra wiadomość dla premiera Benjamina...
zdjecie_aktualnosci
Kogo obchodzi Mahmud Abbas?
W trwającej właśnie kolejnej odsłonie izraelsko-palestyńskiego kryzysu nie ma chyba bardziej niewidocznej osoby niż Mahmud Abbas. Stanowisko prezydenta Autonomii Pales...
zdjecie_aktualnosci
Unijna strategia wodorowa w 2021 roku
Wodór cieszy się ogromnym zainteresowaniem w Europie i na całym świecie. Może być on stosowany jako surowiec, paliwo lub nośnik magazynujący energię wykorzystywany w pr...
zdjecie_aktualnosci
Stefan Bratkowski nie żyje.
Stefan Bratkowski nie żyje. Legendarny dziennikarz, społecznik i publicysta. O śmierci Stefana Bratkowskiego poinformował w niedzielę serwis studioopinii...
zdjecie_aktualnosci
Co dalej z Nord Stream 2?
Jednym z największych zagrożeń energetycznych, które może w znaczący sposób wpłynąć na sytuację wewnętrzną Unii Europejskiej i jej destabilizację polityczną jest...
zdjecie_aktualnosci
Europejski Zielony Ład – sposób na post-covid...
Zmiana klimatu i pogłębiająca się degradacja środowiska stanowią poważne zagrożenie dla Europy i świata. 11 grudnia 2019 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat w sprawie...
zdjecie_aktualnosci
Dwa lata przeciągania liny. Fidesz opuszcza E...
Niemal dokładnie przed dwoma laty Fidesz został zawieszony w prawach członka Europejskiej Partii Ludowej. Od tamtego czasu trwało swoiste przeciąganie liny pomiędzy eu...
zdjecie_aktualnosci
Przyszłość Trójkąta Lubelskiego – wizje z Pol...
Styczniowe spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski, Litwy i Ukrainy z jednej strony dało pewne odpowiedzi co do przyszłości formatu Trójkąta Lubelskiego, ...

Nad Nilem dojrzewa wojna o wodę


10 marzec 2012
A A A

W cieniu medialnego szumu wokół Iranu, na Bliskim Wschodzie dojrzewa inny, nie mniej groźny konflikt. Nie o atom ani ropę, chociaż też o energię. Nie o wymazanie kogoś z mapy świata w imię ideologii, ale też z „odwiecznymi, historycznymi prawami” w tle. To spór o podział zasobów Nilu, zwiastun wieszczonych przez futurystów wojen o wodę.


Kilka tygodni temu szef egipskiego MSZ, Mohamed Kamel Amr, wyruszył na tournée po Kenii, Tanzanii, Rwandzie, DR Konga, Sudanie i Południowym Sudanie. Co łączy te kraje? Leżą w dorzeczu Nilu, największej rzeki Afryki. I z wyjątkiem Chartumu, arabskiego sojusznika Egiptu, najchętniej odesłałyby do lamusa kolonialne reguły podziału jej wód.


Według traktatów z 1929 i 1959 roku Kair ma wyłączność na korzystanie z ponad 80% wód Nilu. Może też blokować projekty hydrotechniczne w krajach górnego biegu jeśli uzna, że w ich wyniku dopłynie do Egiptu mniej wody. Krajów, których rzecz dotyczy nikt nie pytał o zgodę. Pierwsze z nich (z wyjątkiem Etiopii) uzyskały niepodległość w latach 60. Dziś domagają się równego traktowania, swobody budów elektrowni i nawadniania pól wodą z rzeki. Nie przekonuje ich egipska mantra o „historycznych prawach”.


Sęk w tym, że ludzi i potrzeb jest coraz więcej, a wody nie przybywa. Już w 2017  80-milionowemu Egiptowi może jej zabraknąć w kranach. I naprawdę bez Nilu kraj upadnie. Kiedy Etiopia czy Uganda chcą coś znowu budować, Kair grozi wysłaniem bombowców. Albo obiecuje hojną pomoc i przyjaźń, byle nie ruszać status quo. Druga strona - podobnie. Raz napina muskuły, innym daje się udobruchać. I też naprawdę bez Nilu nie może iść do przodu.


W 2010 w Entebbe Etiopia, Uganda, Rwanda i Tanzania ogłosiły, że egipskie weto już nie działa i podpisały własny układ – równe prawa dla wszystkich, konsultujemy się z Kairem, ale to my decydujemy. Wkrótce dołącza Kenia. Spanikowani Egipcjanie przyjmują z honorami Josepha Kabilę, prezydenta Konga i obiecują co tylko mogą, żeby ten nie dołączył do „koalicji afrykańskiej”. W Nairobi oferują budowę setek studni. Podziałało do rewolucji na Tahrir.


Kiedy upadł Mubarak, Afrykanie uznali, że nadszedł ich moment. W lutym 2011 do buntu dołącza Burundi, Kongo uznaje egipskie obietnice za niebyłe, a Etiopczycy wbijają pierwszą łopatę na budowie Tamy Renesansu. Będzie mogła zatrzymać na raz tyle wody z Nilu Błękitnego, ile przepływa przez Egipt w rok. Kiedy w zrewoltowanym Egipcie ktoś się połapał, co się dzieje, do źródeł wielkiej rzeki ruszyła kolejna delegacja. Uzyskała tyle, że traktat z Entebbe nie wejdzie w życie póki w Kairze nie ma nowego prezydenta.


Gra na czas trwa. Kenii, czy Rwandzie rzecz idzie o rozwój, przyśpieszenie. Wspólnota Wschodnioafrykańska, lokalna kopia UE (zrzesza 6 państw regionu, akurat z dorzecza Nilu) przeszła kryzysowy rok 2011 z 5% wzrostem. Jej kraje chcą, by na satelitarnych zdjęciach w nocy jarzyły się światłem. Tak jak dziś egipska Delta.

 

Delta Nilu w Egipcie nocą. Źródło: Wikipedia
Delta Nilu w Egipcie nocą. Źródło: Wikipedia

 

Kamel Amr wrócił wrócił z ze styczniowego objazdu zadowolony. Były uściski dłoni, ciepłe słowa, wspólne zdjęcia. Kilka dni później Ugandyjczycy otworzyli pierwszy blok nowej elektrowni Bujagali. Na tamie na Nilu Wiktorii. Kolejna, większa ma stanąć w Rosumo Falls. Jak na razie nie działają groźby, ani prośby. Dwie strony stoją na tak różnych pozycjach, że kompromis jest niemożliwy. Kolejne napięcia to kwestia czasu.


Izrael zastanawia się czy zbombardować instalacje atomowe w Iranie. W zaciszu gabinetów, podobne pytanie zadają sobie Egipcjanie. Czy już pora wysyłać myśliwce nad tamy w Etiopii i Ugandzie? Czy czekać aż Kair spowiją egipskie ciemności...